Doświadczać wszystkiego

Trudna sprawa

PastorX został poproszony aby pomóc zranionemu małżeństwu.  Otóż PanY przespał się z PaniąZ i uważał że nic złego nie uczynił gdyż słuchał rady Apostoła Pawła „Wszystkiego doświadczajcie, a co dobrego tego się trzymajcie,”a chciał się dowiedzieć jak czuje się człowiek który zdradził swoją żonę. Co może zrobić PastorX?

Pytania do przemyślenia

PastorX może zadać kilka pytań PanuY aby pomyślał i zastanowił się nad tym co zrobił.

1.       Zdradziłeś swoją żonę aby dowiedzieć jak się czujesz kiedy to się stanie.  I co potem?  Czy oceniasz to postępowanie w jakiś sposób?  Jak zdecydujesz czy to dobre czy złe.  Jeśli zdecydujesz że to było złe, czy nadal będziesz się chciał dowiedzieć jak się będziesz czuł po uczynieniu podobnych rzeczy czy zdecydujesz nie próbować więcej?

2.       W jaki sposób zdecydujesz czy to dobre czy złe?  Czy będziesz brał pod uwagę tylko własne uczucia czy również złamane uczucia innych?

3.       Jeśli zdecydujesz że to było złe, czy wiesz teraz wystarczająco dużo aby dojść do tego samego wniosku nie narażając nikogo na cierpienia?

4.       Co się stanie wtedy kiedy zdrada spodoba ci się i będziesz nadal zdradzał?  Twojej żonie na pewno nie będzie się to podobało.  Kto w takim przypadku ma rację — czy zdradzać to dobra rzecz czy zła?

5.       Zgodnie z tą samą zasadą możesz zechcieć się dowiedzieć jak czuje się mężczyzna który zdradził swoją żonę 2 razy lub z dwiema kobietami, z drugim mężczyzną, podczas orgii… gdzie będzie tego koniec?  Czy w ogóle będzie koniec?

6.       Co powiedziałbyś na to gdyby twoja żona chciała się dowiedzieć jak czuje się kobieta która zdradzi swojego męża raz, 2 razy, 5 razy, 100 razy, z wieloma mężczyznami lub kobietami…  Czy byłbyś z tego zadowolony?

7.       Zgodnie z tą samą zasadą, czy chciałbyś się dowiedzieć jak czuje się człowiek który zabije swoje dziecko, dwoje dzieci, żonę, sąsiadów, itd.?  Gdzie będzie koniec tego, jeśli w ogóle będzie?  Czy więzienie musi ciebie nauczyć tego co Biblia uczy od wieków: Nie będziesz zabijał?  Jeśli tak to skąd ludzie dowiedzieli się że zabijanie jest złem?

8.       Czy chciałbyś się stać przedmiotem doświadczeń kogoś kto chciałby się dowiedzieć jak czuje się wtedy kiedy utnie komuś język lub rękę czy wydłubie oczy i czeka na śmierć swojej ofiary bez udzielenia jakiejkolwiek pomocy?  Rada Pawła używa słowa ‘wszystko,’ co znaczyłoby że każdy ma prawo doświadczać przeróżnych rzeczy, a więc każdy mógłby mieć różne pomysły odnośnie ‘eksperymentów.’  Ktoś mógłby zadowolić się badaniem twojej wytrzymałości na utratę oczu, języka, lub innego organu, a ktoś inny mógłby chcieć sprawdzić twoją wytrzymałość na wysoką temperaturę lub odporność na różnego rodzaju trucizny, itd..  Czy cieszyłbyś się taką interpretacją rady Pawła która jest zgodna ze zdradzaniem swojej żony celem dowiedzenia się czegoś.

9.       Czy Biblia uczy tego rodzaju doświadczeń?

Wszystkiego doświadczajcie

Apostoł Paweł radzi: „Wszystkiego doświadczajcie, a co jest dobrego, tego się trzymajcie.”[1]  Taka rada wydaje się zaprzeczać przestrzeganiu przykazań Bożych, gdyż pozwala np. na niedotrzymanie wierności małżeńskiej w celu doświadczenia jak czuje się mąż kiedy zdradzi swoją żonę.  Czy Paweł radzi abym czynił różne rzeczy w celu dowiedzenia się w jakiś sposób co jest dobre, a jeśli coś okaże się dobrym, abym czynił tylko te dobre rzeczy?  Wydaje mi się że taka rada niewiele nauczyłaby mnie, bo gdybym już zdecydował że jakaś rzecz jest dobra i wiedział że powinienem czynić tę rzecz, kiedy doszedłbym do wniosku że już znam wystarczająco dużo dobrych rzeczy i abym już przestał doświadczać nowych?  Wydaje mi się że traktowałbym radę Pawła jako pozwolenie do dalszego doświadczania nowych rzeczy i nigdy nie byłbym zadowolony z tego co już wiem.  A więc grzeszeniu nie byłoby końca, bo nawet gdybym już zdecydował że nie muszę już więcej doświadczać nowych rzeczy, to inni mogliby nadal doświadczać nowych rzeczy, a wielu z nich prowadziłoby doświadczenia w których byłbym raniony i tak bez końca.  Czy takie doświadczanie nowych rzeczy nie wchodzi w kolizję z przykazaniami Bożymi?

Wszystko badajcie

Być może dobrze byłoby spojrzeć na inne tłumaczenia Biblii, np. Polską Unowocześnioną Biblię Gdańską.  Mówi ona: „Wszystko badajcie, a trzymajcie się tego, co dobre.”  Brzmi ona nieco inaczej, gdyż nie skłania do czynienia czegoś ale do badania.  Ale jak można coś zbadać nie czyniąc tego?  Bardzo prosto, można spytać innych którzy wiedzą coś na ten temat.  W wielu przypadkach można zaobserwować co się dzieje kiedy np. mąż zdradzi żonę lub na odwrót.  Jednak wielu może upierać się przy tym że muszą wiedzieć jak człowiek się czuje kiedy zdradzi swojego partnera, aby móc w pełni świadomości zdecydować że to zła rzecz.  Ale jeśli ktoś ma takie spojrzenie na sprawę, co powstrzyma ją/jego od pragnienia przekonania się jak człowiek się czuje kiedy zdradzi partnera 2 razy, 5 razy, 100 razy… lub z dwiema innymi osobami, pięcioma, stoma, itd.?

Interpretacja rady Pawła jako pozwolenie do ranienia innych celem dowiedzenia się jak ktoś (przestępca, raniący innych) będzie się czuł po zdradzeniu kogoś lub popełnieniu innego grzechu, doprowadza do absurdu.

Alternatywne tłumaczenie

Czasami niewłaściwy szyk zdania lub nawet brak przecinka może spowodować dużą różnicę w znaczeniu zdania.  Ludzie tłumaczący Biblię wybierają to co według nich jest najlepszym przekładem, ale może się stać że ich osobiste wierzenia zabarwiają tłumaczenie.  Czy jest możliwe że rada Pawła w 1Th5:21 jest niefortunnie przetłumaczona i istnieje inna wersja która nie wchodziłaby w kolizję z koniecznością przestrzegania Prawa Bożego (np. ‘nie cudzołóż)?  Czy jest możliwe że rada Pawła powinna być przetłumaczona np. Badajcie wszystko co dobre…?  Spróbujmy.

Jeśli określenie ‘wszystko’ i ‘dobre’ miałoby dotyczy tego co powinniśmy badać (patrz diagram poniżej), jakie określenie zostaje na określenie tego czego mamy się trzymać?

1Th5:21 pubg Wszystko badajcie, a trzymajcie się tego, co dobre.
Próba1: Badajcie wszystko co dobre, a trzymajcie się tego, co ???

A jeśli badać należałoby to co dobre, co znaczyłoby ‘trzymajcie się wszystkiego’?  I jaki sens miałoby badanie dobrego w kontekście trzymania się wszystkiego?

1Th5:21 pubg Wszystko badajcie, a trzymajcie się tego, co dobre.
Próba2: Badajcie co dobre, a trzymajcie się wszystkiego.

Wygląda na to że rada Pawła nie da się przetłumaczyć inaczej.

Tłumaczenie NASB

But examineG1381a everythingG3956 carefully; holdG2722 fastG2722 to that whichG2570 is goodG2570;

W Biblii greckiej występuje wyraz δοκιμάζω[2] przetłumaczony jako ‘przeegzaminuj,’ co w języku polskim lepiej jest oddane wyrazem ‘zbadaj.’  Inne tłumaczenia tego wyrazu to: analizuj, potwierdź, udowodnij, przetestuj, spróbuj, próbuj nauczyć się.  Wyrazy te nie znaczą że trzeba ‘uczynić’ coś, ale ‘dowiedzieć się’ czegoś.  A więc przekład New American Standard Bible potwierdza Polską Unowocześnioną Biblię Gdańską i wnioski wyciągnięte do tej pory.

Interlinear

Można jeszcze spojrzeć na znaczenie poszczególnych wyrazów w tłumaczeniu z manuskryptu greckiego.

 

Apostolic Bible Polyglot podaje grecki tekst nieco przyjaźniej:

pαντα δοκιμαζετε το καλον κατεχετε

W języku polskim brzmiałoby to w przybliżeniu:

pαντα δοκιμαζετε το καλον kατεχετε
wszystko być-ty-testujący idealny być-ty-zatrzymujący

Nie widzę żadnej możliwości przetłumaczenia greckiego tekstu w inny sposób niż ten podany już powyżej: „Wszystko badajcie, a trzymajcie się tego, co dobre.”

Biblia nie przeczy sobie

Czy rada Pawła o doświadczaniu wszystkiego przeczy konieczności zachowywania przykazań Bożych?  Jezus Chrystus uczy że Biblia nie może nie zgadzać się sama z sobą.[3]  Jeśli tak, to należy tak zrozumieć konieczność zachowywania przykazań i radę Pawła o badaniu wszystkiego, aby były ze sobą w harmonii.

Sugestia 1

Badanie wszystkiego co kto zapragnie posiada pierwszeństwo przed przykazaniami Bożymi, a w pozostałych przypadkach obowiązuje Prawo Boże.  Jeśli ktoś uczyni coś niezgodnego z Prawem, automatycznie kwalifikuje się jako ten kto bada wszystko zgodnie z radą Pawła.  W rezultacie nikt nie przekracza Prawa, a więc nie spełnia ono żadnej roli i można je zupełnie wyrzucić (po co mieć coś co nie spełnia żadnej funkcji?).  Wydaje się że ta sugestia jest absurdem.

Sugestia 2

Badanie tego co dobre ma się odbywać w obrębie tego co Biblia ocenia jako właściwe.  Takie badanie nie powinno ranić innych ani pozwalać na grzeszenie.  Jest to analogiczne do rady sprzedawcy samochodów przedstawionej poniżej.

Próba samochodu

Pewnego razu wjechałem do miasteczka z dużymi znakami ograniczenia prędkości do 60km/h pod znakiem z nazwą miejscowości.  Zatrzymałem się koło sklepu z samochodami, wszedłem do środka, porozmawiałem ze sprzedawcą, dał mi kluczyki do najszybszego samochodu który miał,  i zaproponował abym się przejechał nim najpierw na wolnej prędkości a potem na szybszej.  No więc spróbowałem.  Najpierw jechałem 20km/h, potem 120km/h.  Zatrzymała mnie policja i spytała dlaczego jadę tak szybko, odpowiedziałem że sprzedawca sklepu radził mi abym się przejechał najpierw powoli a potem szybko, więc uczyniłem to.  Zostałem wtrącony do więzienia i tak się skończyła rada sprzedawcy.  Czy policjanci nie wierzą mi że posłuchałem tylko rady sprzedawcy?

Jeśli myślę że sprzedawca anulował prawo o dopuszczalnej prędkości w miasteczku, to mam tę samą podstawę oskarżać Biblię że sama przeczy sobie.  Ale tym samy udowadniam że jestem z innego świata.  Gdyby gra w unieważnianie przepisów uczyła jak usunąć z drogi niewygodne przepisy, to wkrótce wszyscy usunęliby wszystkie przepisy.  Ale jeśli uważam że przepisy drogowe ustanowione przez władze miasta są ważniejsze od tego co powiedzą sklepikarze czy inni mieszkańcy miasteczka, to nie mam prawa unieważniać ich pod jakimkolwiek pretekstem ale stosować je wszędzie, a rady stosować tylko wtedy kiedy nie wchodzą w kolizję z Prawem.

Gdyby jakaś rada unieważniała jakieś obowiązujące prawa, gra w unieważnianie przepisów czy ich wydawanie, stałaby się nonsensem.  Czy ktoś chciałby żyć w takim świecie na pozycji ustanawiania przepisów i uniemożliwiania ludziom ich unieważniania?  Wydaje mi się że nie.  Przepisy są potrzebne i anulowanie ich nie leży w gestii tych dla których są one niewygodne.  Dlatego też rada sprzedawcy samochodów nie sprzeciwia się przepisom maksymalnej prędkości w mieście.

Tak samo też jest z radą Pawła — badanie wszystkiego ani nie sprzeciwia się przykazaniom Bożym ani nie unieważnia ich.  Badanie wszystkiego ma się odbywać w obrębie tego co jest dozwolone przez Prawo.  Zdrada partnera jest niezgodna z Prawem dlatego rada Pawła nie daje pozwolenia na zdradę partnera.

Analiza rady Pawła

Rada Pawła dotyczy badania czegoś w celu podjęcia decyzji czego mamy się trzymać.  Czy Paweł mówi tu o czynieniu jakiegoś zła skąd inąd zabronionego Prawem celem dowiedzenia się czy to coś jest rzeczywiście złe i czy można lub należy je popełniać czy nie?  Jeśli tak, to każdy byłby dla siebie wyrocznią odnośnie tego co jest dobre a co złe, co można robić a co nie.  Taka interpretacja oczywiście nie ma sensu.  W takim razie co znaczy rada Pawła?

Podział na wersety nie pochodzi z oryginalnych manuskryptów hebrajskich czy greckich, i często jest niefortunnie uczyniony.  Poza tym tłumaczenie tekstu to nie tylko tłumaczenie wyrazów.  Czasami z ustawienia wyrazów można domyśleć się rzeczy które nie są wyrażone słowami i nie trzeba być tłumaczem żeby się tego dopatrzeć.  Dlatego proponuję spojrzeć oczami tłumaczy przekładu NASB.[4]  Brzmiałby on po polsku mniej więcej tak:

Proroctw nie lekceważcie, ale wszystko dokładnie badajcie; trzymajcie się tego co jest dobre.

Proroctw nie lekceważcie, gdyż Bóg może do was zechcieć wysłać jakieś proroctwo.  Ale pamiętajcie że istnieją również fałszywi prorocy.  Dlatego wszystko co usłyszycie dokładnie zbadajcie porównując z Biblią aby się przekonać z jakiego źródła pochodzą nauki.  To co uznacie za zgodne z Biblią, przyjmijcie jako prawdę, a to co uznacie za sprzeczne z Biblią, odrzućcie.

Wniosek

W swojej radzie, Paweł nie uczy abyśmy popełniali grzechy celem dowiedzenia się jak się ktoś czuje po popełnieniu jakiegoś grzechu.  Ale nawołuje do czujności w sprawie proroctw, porównywania ich z Biblią, i przyjmowani nauk zgodnych z Biblią za prawdę, a niezgodnych z nią — za fałsz.

 


[1]      Biblia Gdańska

[2]      G1381a (δοκιμάζω) dokimazō; from G1384; to test, by impl. to approve: – analyze (2), approve (3), approved (1), approves (1), examine (4), examines (1), prove (1), proving (1), see fit (1), test (2), tested (3), try (1), trying to learn (1). {analizować, zatwierdzić, przeegzaminować, udowodnić, sprawdzić}

[3]      Jn10:35pubg  Pismo nie może być naruszone;

[4]      1Th5:20nasb  do not despise prophetic utterances. • But examine everything carefully; hold fast to that which is good; {nie ignorujcie proroctw, ale zbadajcie wszystko dokładnie; trzymajcie się tego co jest dobre}

 

One Response to Doświadczać wszystkiego

  1. JagaS says:

    Apostoł Paweł mówi tym samym tchem w następnym wersecie, że mamy unikać wszystkiego „co ma choćby pozór zła” (1 Thes 5:22). Dlatego PanX nie ma usprawiedliwienia na przekraczanie praw, które wyraźnie wchodzą w konflikt z prawem Bożym, tj. z dziesięcioma przykazaniami, z których jedno mówi: nie będziesz cudzołożył.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: